Литературоведение

Walczak W. POLSKA JAKO P?POWINA. CZYLI O LITERATURZE EMIGRACYJNEJ W KONTEK?CIE SPO?ECZNO-POLITYCZNYM

1.

Literatura nie powstaje w pr??ni. Determinuj?cych j? czynnik?w jest bezliku, a w?r?d najwa?niejszych wymieni? nale?y wp?yw sytuacji spo?eczno-politycznej. Specyficzne okoliczno?ci – grunt polityczny, stan spo?ecze?stwa, moment historyczny – maj? kluczowe znaczenie przy okre?laniu zada?, jakie stawia si? i jakie stoj? przed literatur?.

Wida? to doskonale na przyk?adzie literatury emigracyjnej. Pisarze emigracyjni, niczym p?powin?, z??czeni s? z krajem i to od sytuacji Polski – i w Polsce – zale?y, co pisz?, jaka jest ich funkcja.

Ko?ci?ski K. WILK SAMOJEDEN

Mariusz Wilk niepowtarzalnym g?osem opowiada o Rosji, jak? niewielu dane by?o zobaczy?. Kilkana?cie lat temu zamieszka? na Wyspach So?owieckich w cieniu s?ynnego klasztoru, podr??owa? po Karelii, p?ywa? po Morzu Bia?ym i Kanale Bia?omorskim. Czas sp?dzony na rosyjskiej p??nocy zainspirowa? go do stworzenia wielog?osu tekst?w zaskakuj?cych, wielokszta?tnych, w?r?d kt?rych reporta?u nie spos?b oddzieli? od eseju, osobistego dziennika od opowiadania, anegdoty od historii.

Малецкий А. ПРУС

ПРУС Болеслав [Aleksander G?owacki, псевд. Boles?aw Prus, 1847—1912] — польский писатель, один из выдающихся представителей так наз. позитивизма, течения 70-х гг.

Усиевич Е. МИЦКЕВИЧ

МИЦКЕВИЧ Адам [1798—1855] — величайший польский поэт. Происходил из мелкопоместной шляхты, в которой во времена М. шел усиленный процесс расслоения. В ту пору русское самодержавие, стремясь сделать Польшу поставщиком промышленной продукции для всей империи, усиленно поддерживало магнатов, капитализирующуюся знать.

?mieja F. EREMITKA NAD TAGIEM

W emigracyjnym polskim Londynie lat wojennych i powojennych roi?o si? od instytucji i ludzi. Byli te? ludzie-instytucje. Jedna z niekwestionowanych os?b tego rodzaju by?a Maria Danilewiczowa. Kierowniczka Biblioteki Polskiej w dzielnicy Kensington, wysoka, przystojna blondyna, cieszy?a si? respektem i sympati? wielu czytelnik?w. Pewnie do wszystkich klient?w i petent?w biblioteki podchodzi?a ?yczliwie, ale m?odych, a szczeg?lnie adept?w pi?ra, ho?ubi?a najcieplej.

Висляк Я. ЛИТЕРАТУРА ШЛЯХЕТСКОЙ ПОЛЬШИ

. СРЕДНЕВЕКОВАЯ ПОЛЬША [X—XV вв.]. — Славянские народы, с незапамятных времен населяющие лесистую и болотистую равнину между Балтийским морем и Карпатами, Одером, Бугом и Саном, первоначально не имели одного общего, объединяющего всех их названия — поляки. Это были поморяне, поляне, висляне, мазуры и т. д.

Dukaj J. POLSKA FANTASTYKA PO LEMIE

Przeci?tnemu czytelnikowi na has?o „polska fantastyka” przychodzi na my?l Stanis?aw Lem, poza nim Andrzej Sapkowski i, by? mo?e, Janusz A. Zajdel. Czytelnik bardziej zorientowany skojarzy zapewne nazwiska Rafa?a Ziemkiewicza czy Marka Oramusa; i to wszystko. Pada wi?c pytanie: jak w?a?ciwie wygl?da ta fantastyka? I tu zaczynaj? si? problemy, poniewa? mamy do czynienia z tworem tak amorficznym i niejednorodnym, ?e wszystkie uog?lnienia b?d? u?omne i ?adne nazwiska reprezentatywne.

Mas?o? K. ALCHEMIK PI?KNEGO S?OWA

Dwadzie?cia lat temu zmar? Jan Parandowski, znawca i mi?o?nik kultury staro?ytnej Grecji i Rzymu, wielki popularyzator antyku, autor "Mitologii" i "Dysku olimpijskiego", t?umacz "Odysei". W 1933 r. zosta? prezesem Polskiego PEN Clubu i funkcj? t? sprawowa? nieprzerwanie do ?mierci.

Rusakiewicz I. LITWA W TW?RCZO?CI W?ADYS?AWA SYROKOMLI

W?adys?aw Syrokomla - znajomy bli?ej nie znany

Ludwik Kondratowicz herbu Syrokomla urodzi? si? 29 wrze?nia 1823 roku we wsi Smolhowie. Na chrzcie otrzyma? trzy imiona - Ludwik, W?adys?aw, Franciszek. Poeta pozosta? przy drugim imieniu chrzestnym i nazwisku zaczerpni?tym od herbu rodowego Kondratowicz?w, kt?rzy piecz?towali si? od dawna Syrokoml?.

Herb "Syrokomla" przyw?drowa? z Polski na Litw? w XIV stuleciu. Poniewa? o Kondratach m?wi? ?r?d?a z XVI wieku, mo?emy twierdzi?, i? herb ten od razu udzielony zosta? rodzinie Kondrat?w.